Burgerschap is actueel!

Deze week was het onderwerp Burgerschap weer volop in het nieuws. Op maandag 13 januari was de stelling bij Stand.nl

“De overheid bemoeit zich teveel met de invulling van het burgerschapsonderwijs”.

Boeiend om de discussie terug te luisteren en te horen wat er zoal over gezegd wordt in het land (Stand.nl _ Burgerschap).  Er waren overigens afgelopen tijd veel meer kritische reacties te lezen, zoals bijvoorbeeld door Gert Biesta.

Er is ook reden om kritisch te zijn. Toch ligt er voorlopig nog voldoende uitdaging voor onze scholen om aandacht te besteden aan de verschillende aspecten van burgerschap: respect, verantwoordelijkheid dragen, meedoen in de maatschappij.

Op deze plaats willen we vooral ideeën delen, ervaringen van collega’s doorgeven en stof tot nadenken bieden. Voor het eerste idee hoef ik niet ver te zoeken. Lees het artikel van Johan Schouls; een prachtig voorbeeld van burgerschap. Respectvol in gesprek gaan met de ander, inleven, echte aandacht en goed luisteren.


Burgerschap in de praktijk.

Doe je ogen open en je ziet om je heen, op jouw school, al volop voorbeelden van Burgerschap in de praktijk. Zo is onlangs op het Ichthus College in Veenendaal door de BSM-leerlingen een sportmiddag georganiseerd samen met ouderen. Twee leerlingen moesten voor BSM een onderzoeksopdracht doen en wilden onderzoeken of dat wel kan, jongeren en ouderen die samen sporten.

Er werd een middag op school georganiseerd. Ouderen uit de buurt werden uitgenodigd en er werd gezocht naar activiteiten die zowel voor jongeren als voor ouderen geschikt zijn: sjoelen met tennisballen, badminton met ballonnen en bewegen op muziek. Het werd een gezellige middag. De leerlingen ontdekten dat jongeren en ouderen prima samen kunnen sporten en dat het heel leuk is om op zo’n ongedwongen manier met ouderen te praten. De ouderen vertelden over het verleden, wat voor werk ze gedaan hadden en wat ze nu bijvoorbeeld nog leuk vinden om te doen. De leerlingen vertelden ook over zichzelf, over hun toekomstplannen en wat ze na hun examen willen gaan doen. Het is zo goed bevallen dat de school er een vast onderdeel van gaat maken: elk jaar een middag sporten met ouderen!


Slob’s zorgenkindje: burgerschapsonderwijs

Minister Slob heeft naast het hoofdpijndossier rondom scholen in coronatijd, nog een andere lastige taak: het implementeren en van alle mogelijke uitleg voorzien van zijn voorgenomen nieuwe wet op Burgerschapsvorming in het onderwijs. Kreeg Slob in januari nog het verwijt van sommigen dat de tijd drong en dat hij haast moest maken, niet veel later zijn scholen vooral met de coronamaatregelen bezig en trappen ze zelf op de rem. Ondertussen is het thema Burgerschap wel actueel, gezien de grote maatschappelijke veranderingen in binnen- en buitenland, de opnieuw oplaaiende discussie over grondrechten, culturele aspecten rondom vieringen (Gouden Koets, Sinterklaas). Ondertussen roeren ook anderen zich in de discussie. Zo betoogde Renee van Schoonhoven, hoogleraar onderwijsrecht, dat aspecten van de nieuwe burgerschapswetgeving indruisen tegen het recht op vrijheid van onderwijs. Eerder betoogde ook Prof. Zwart in vergelijkbare bewoordingen hetzelfde, maar ging nog een stapje verder: scholen zouden samen een vuist moeten maken tegen de ingrijpende invloed va nde overheid op hun onnderwijsprogramma wat gestoeld is op de vrijheid van onderwijs. Minder opinierende stukken dan bovenstaande, vindt u op de site van het SLO. Om up to date te blijven en om alvast in te verdiepen.